Dünya Uzmanları Ormanların Nasıl Yeşereceğini Anlattı

Türkiye’de orman yangınları sürerken sık sık büyük orman yangınlarının görüldüğü Avustralya ve ABD’de izlenen stratejileri o ülkelerin uzmanları en iyi yöntemin ‘işi doğaya bırakmak’ olduğu görüşünde olduğunu belirtti.

04.08.2021-09:14 - (Son Güncelleme: 04.08.2021-21:02)Dünya Uzmanları Ormanların Nasıl Yeşereceğini Anlattı

ABD’de aşırı sıcaklıklar nedeniyle orman yangınlarının sık görüldüğü batı eyaletlerine ilişkin çalışmalar yürüten Oregon Devlet Üniversitesi’nden Akdeniz ormanlarının yangınlara uyum sağlama kapasitesine dikkat çekilerek ‘genelde fidan dikimine gerek kalmadan kendini yenileyebildiği’ ifadesi kullanıldı. 

'BİYO ÇEŞİTLİLİK İÇİN EN İYİ UYGULAMA ORMANIN KENDİNİ YENİLEMESİDİR’

Yapılan açıklamada, ‘Yanmış bir orman yok olmuş değildir, aslında bu doğal sürecin bir parçası. Biyoçeşitlilik için en iyi uygulama, ormanın kendi kendini yenilemesine izin vermektir.’ denildiği belirtildi. 

‘YEŞİLLENME İNSAN MÜDAHALESİNİ EN AZA İNDİRMEYİ GEREKTİRİYOR’

Sydney Macquarie Üniversitesi Biyolojik Bilimler Bölümü’nden Dr. Robert Kooyman da ‘orman yangınlarının ardından bölgede doğal yenilenmeye izin verilmesi gerektiğini’ söyledi. Avustralya’daki yangınların ardından ‘ağaç dikiminden mümkün olan her yerde kaçındıklarını” anlatan Dr. Kooyman, Bu başvurulacak son çaredir. Benim sorumluluk alanımlardaki sahalarda yalnızca nadir ve tehdit altındaki türler için fidan dikimi yaptık. Doğal bir yeniden yeşillenme, insan müdahalesini en aza indirmeyi gerektiriyor’ diye konuştu.

NE ZAMAN DİKİM OLMALI, KAÇ AY DİKİM SÜRMELİ?

Avustralya Tarım, Su ve Çevre Bakanlığı yaptığı açıklamada ülkedeki çoğu orman türünün yangın sonrası kendini yenileyebilme kabiliyetine sahip olduğu anlattı. Ancak yine de ağır zarar gören bölgelerde yeniden dikim yapılması gerektiği belirtilerek, hazırlık çalışmalarının 12 ay sürdüğü kaydedildi. Bakanlık, 2019-20’deki gibi büyük bir yangının ardından yeniden ağaçlandırma çalışmalarının 7-8 yıl sürmesinin beklendiğini de ifade etti. 

ACİL MÜDAHALE PLANI

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) Orman Servisi ise yaptığı açıklamada, yangın sonrası uygulanan Yanmış Alan Acil Müdahale Planı (BAER) kapsamında; toprak bilimci, hidrolog, biyolog, mühendis, bitki örtüsü uzmanı ve hatta arkeologların üye olduğu ekipler oluşturularak 'tedavi için uygun reçetenin’ belirlendiğini kaydetti. Buna göre ekipler öncelikle doğal yeşillenmenin mümkün gözükmediği çok ağır yanmış ve ağaç yokluğunda toprak kayması yaşanabilecek alanlara odaklanarak dikim planları yapıyor. USDA, geçmişte doğal yeşillenmenin daha kolay olduğunu, ancak yangınların günümüzde şiddeti arttıkça insan müdahalesine olan ihtiyacın da arttığını kaydetti.

UZMANLAR AĞAÇLANDIRMAYA NİYE MESAFELİLER?

Uzmanlara göre ormanlar, genelde dış müdahale olmaksızın kendini yenileyebilme kapasitesine sahip. Ancak küresel ısınmaya bağlı kuraklık ve yangın sezonunun uzaması, ormanların bu kabiliyetlerini olumsuz etkiliyor. Normalde yangın sırasında açığa çıkan tohumlar vasıtasıyla yeniden doğan ormanlar, bir sonraki yangın ağaçlar yetişkinliğe erişmeden geldiğinde henüz tohum üretememiş oluyor.

Uzmanlar, bir bölgede ağaçlandırma yapılacaksa fidanların 'sık ve düzenli' şekilde dikilmemesi konusunda uyarıyor. Ayrıca hepsi aynı boyda ağaçlar da tercih edilmemeli. Çünkü bu faktörler, bir sonraki yangının tüm ormanı daha kolay süpürmesine neden oluyor.

Ağaçlandırma; dikim için yapılan zemin temizliğinin erozyon riskini artırması, küçük orman canlılarının yaşam alanlarını yok etmesi ve genelde dikilen ağaçların yüzde 50’sinin kuraklık veya otçul türlerin verdiği zararlardan ötürü ölmesi nedeniyle de dezavantajlı bir uygulama olarak görülüyor. Ayrıca fidan temin etmek ve bunların stok durumları da önemli bir sorun.

8 ÜYELİ ORMAN YANGINI KURTARMA KURULU ATADILAR 

Avustralya Tarım Bakanlığı yangınlar sonrası iki ayrı bilim kurulu oluşturulduğu belirtildi. Buna göre Avustralya hükümeti, 8.5 milyon dönüm alanın yandığı 2019-20’deki yangın sonrası tehdit altındaki bitki ve hayvan türlerini belirlemek ve desteklemek için gerekli müdahale tavsiyelerine bulunacak 8 üyeli ‘orman yangını kurtarma kurulu’ atadı. Kurulda çeşitli Avustralya üniversitelerinden profesörler ile doktor unvanına sahip araştırmacılar yer aldı. Eylül 2020’ye kadar görev yapan kurulun tavsiyeleri doğrultusunda hükümet, 200 milyon dolarlık bir eylem planı hazırladı. Ayrıca yine profesör ve doktorlardan oluşan 12 üyeli ‘Tehdit Altındaki Türler Bilim Kurulu’ ise kurtarma kurulu tarafından yapılan çalışmayı da göz önünde bulundurarak, yangının etkilerini değerlendirmeye ve atılması gereken adımları belirlemeye devam ediyor. 

YORUM YAZ..

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Modal