İyi Bir Hikaye Nasıl Yazılır?

İyi bir hikaye nasıl yazılır? Hikaye yazmanın kuralları ve teknikleri nelerdir? Hikayeyi yazdıktan sonra ne yapılması gerekir? Olay, yer, kişi, zaman neden önemlidir?

21.06.2021-11:15 - (Son Güncelleme: 21.06.2021-11:15)İyi Bir Hikaye Nasıl Yazılır?

AHMET KAPLAN- EDİTÖR

Birçok yazar adayı, bir eser vücuda getirmeden önce kapsamlı bir araştırma sürecine girer. Acaba hangi tür onun için daha iyidir? Şiir mi, roman mı, deneme mi yoksa hikaye mi? Şiirler kısadır. Ancak en etkili edebi yapıtlardan biridir. Yazanı çok ancak ustası bir o kadar azdır. Roman ise karmakarışık bağlantılar içeren uzun bir yolculuktur. Sık sık yazarın sabrını sınar. Yazar adayı bu ikilemlerin arasında hikaye yazmaya karar verir. Çünkü hem daha kısadır, hem de romana kıyasla görece daha basittir. Ancak hikaye yazımında da bir handikap vardır. Anlatılmak isteneni fazla ayrıntıya girmeden, özüyle birlikte okuyucuya aktarmak gerekir.

Peki iyi bir hikaye nasıl yazılır? Gelin, hep birlikte inceleyelim.

HİKAYE YAZMA TEKNİKLERİ

Hikaye konusunun belirlenmesi: Hikaye yazımına geçmeden önce, konunun bütünüyle ele alınması ve ana hatlarının belirlenmesi gerekmektedir. Bu noktada, hangi konuyu ele alacağını ve bu konuyu okuyucuya nasıl aktaracağını etraflıca düşünmelisin. Bir örnek vermek gerekirse;

Bir hikayeyi başarıya ulaştıran ana eksenlerden biri, karakterimizin zorluklarla baş başa kalması ve adım adım bu zorlukların üstesinden gelmesidir. Hayatın kendisinin bir mücadele alanı olduğu düşünülürse, yazılan hikayeye biraz zorluklar ve çözümler eklemek inandırıcılığı arttıracak, okuyucunun hikaye ile samimi bir bağ kurmasına yol açacaktır.

Ana karakteri tasarlamak ve ona bir hayat vermek: Hikayeler genel olarak bir ya da iki tane karakter ekseninde ilerler. Bu nedenle, karakterlere çok fazla detay eklenmeyecek olsa bile yaratılan karakterin bütün hayatının yazar tarafından bilinmesi ve tasarlanması gerekmektedir. Bu şekilde karakterin olaylar karşısındaki tepkileri daha iyi anlaşılacak ve daha iyi anlatılacaktır. Örneğin, kahramanımıza bir ilham kaynağı bulmak ana karakterleri tasarlamak için önemlidir. Bu noktada kendine ve çevrendeki insanlara kısa bir bakış atabilirsin. Seni ne harekete geçiriyor? Çevrendeki ya da sokaktaki insanları bir eylemi yapmaya iten nedenler neler?

Çatışma: Hayat, zıtlıklardan ibarettir. Edebi yapıtlar da çoğu zaman zıtlıklar ve çatışmalar üzerinden ilerler. Zıtlıklar ve çatışma içerisinde kalan kahraman, ne yapacağını henüz kestiremezken, okuyucuya biraz daha gerçekçi ve anlamlı gelir. İlahi özelliklerden uzakta, mutlu olan, acı çeken, insan gibi insan olur. Bu da okuyucunun karaktere ısınmasına yardımcı olur.

KİTAPLAR

Mekanı belirlemek: Olay, kişi, zaman ve mekan bir hikayenin en önemli unsurlarıdır. Mekanın boyutu ve kapsamı ana karakter ve yan karakterlerin hem psikolojisinde hem de davranışlarında doğrudan etkilidir. Hikayenizin ana mekanını belirleyin ve ayrıntılayın. Daha sonra yan mekanlarla ana mekanı destekleyin. Bunun için bir beyin fırtınası ve çokça gözlem yapmalısın. Örneğin, evdeki bir sandalyenin ayağının kırık olması gibi küçük ayrıntılar gerçeklik algısını arttıracaktır.

Hikayenin teması: Tema, en az konu kadar önemli bir unsurdur. Örneğin kaygı, aşk, arzu, boşluk hissi, dostluk gibi temalar hikayenin kurgusunu güçlendirir.

Taşkınlık noktası/duygusal zirve: Karakterimiz, hikayenin başından itibaren birtakım zorluklar ve duygusal gerginliklerle yüzleşmek zorunda kalıyor. Bunun bir zirve noktası elbette ki olmalı. Burası, okuyucuyu kalbinden ya da zihninden vurman gereken nokta. Hikayenin öncesi ve sonrasıyla bu zirveyi desteklemelisin.

Bir son tasarlamak: Film, roman, hikaye ya da başka bir kurgu en çok çok sonlarıyla hafızalarda kalır. Bu nedenle bir hikayenin sonu beklenmedik ve çarpıcı olmalıdır. Klişelerden uzak, farklı bir son tasarlamak ve bunu doğru cümlelerle aktarmak bir hikayenin başarısını  belirleyen unsurlardan biridir.

Hikaye oku: Yukarıdaki bölümde, bir hikayeni yazmanın ana eksenini anlattık. Ancak unutmamak gereken bir nokta var; iyi bir hikaye yazarı olmadan önce iyi bir hikaye okuru olmak gerekmektedir. Aksi halde bütün cümleler çarpık, bütün duygular eksik ve anlamsız kalacaktır. Bu durum, yazım dünyasının bütünü için geçerlidir. İyi bir okuyucu olmayan hiç kimse, iyi bir eser vücuda getiremez.

HİKAYE YAZMADAN ÖNCE TASLAK OLUŞTURMAK

Bir hikayeyi yazmadan önce iyi bir taslak oluşturmak ve bu taslağı, ana konu ve temaya bağlı kalarak geliştirmek, yazım sürecinde yazara büyük bir kolaylık sağlamaktadır. Taslağının şu kısımlardan oluşmasına dikkat edebilirsin;

Serim, aksiyon, zirve, aksiyon ve sonuç. Bu kısımlara baktığımızda, hikayenin olaylarının neye göre kurgulanacağı ve bu kurgu ekseninde nasıl sonuçlanacağı belli olmaktadır.

İlk cümle ve ilk paragraf: Etkileyici bir giriş oluşturmak, her yazarın başarabileceği bir şey değildir. Okuyucu bu paragraf sayesinde heyecan ve merak içerisinde hikayenin geri kalanını okumak için istekle dolabilir. Diğer yandan hikayeyi soğuk da karşılayabilir. Bu nedenle etkileyici bir giriş, bir hikayenin en önemli noktasıdır. Üzerinde düşünün ve düşüncelerinizi taslağınıza kaydedin.

Anlatıcının bakış açısı: Bir hikaye, genelde birincil ağızdan anlatılsa da ilahi bakış açısıyla anlatılan etkileyici hikaye örnekleri vardır. Burada asıl önemli olan nokta, hikayeye hangi anlatıcının bakış açısıyla başlandıysa o şekilde devam etmek, o bakış açısına bağlı kalmaktır.

Diyaloglar: Birçok yazarın en çok zorlandığı kısım, karakterinin diğer kişilerle kurduğu diyalogları tasarlamaktır. Bu diyaloglar, kişilerin ruh halini yansıtmalı, olay ve kurgu üzerinde doğrudan bir etki bırakmalıdır. Her karakterin kendine göre bir sesi, bir konuşma biçimi olmalıdır. Bu nedenle hikaye yazımında diyaloglar üzerinde ekstra zaman ve mesai harcanması gerekmektedir.

Duyusal ve duygusal ayrıntılar: Mekanın, olayların ve kişilerin karakterler üzerinde yarattığı duygusal his, bir kokunun duyusu ve o koku ekseninde gelişen duygular okuyucunun hikayeye bağlanmasında ve onu özümsemesinde doğrudan etkili bir noktadır.

HİKAYEYİ YAZDIKTAN SONRA YAPILMASI GEREKENLER

Taslak tamamlandı ve hikayenin yazım sürecine geçildi. Yazım sürecinde ilham sancıları atlatıldı, bazen geceleri uykusuz kalındı ve en nihayetinde mutlu sona ulaşıp hikayeyi tamamladınız. Peki, şimdi ne yapacaksınız?


Hikayeyi sesli bir şekilde okuyun: Bir hikayenin yazarı, aynı zamanda o hikayenin ilk okuyucusudur. Ancak sessiz okumalar, yazarı yanıltabilir, üzerinde durması gereken noktaları görmemesine yol açabilir. Bu nedenle yazım aşamasını tamamladıktan sonra biraz ara verin. Daha sonra yazdıklarınızı sesli bir şekilde okuyun. Hikayenin kulağa nasıl geldiğinin ayırdında olun. Yazım yanlışlarını, noktalama hatalarını fark edin. Eksik ya da hatalı kısımları düzeltin.

İkinci bir okuma yapmak: Teknik kısımları tekrar gözden geçirmek için hikayeyi ikinci defa okuyun. Gereksiz betimlemeler, hikayeyi tıkayan sahneler ve herhangi bir amaca hitap etmeyen yer ve karakterler varsa bu kısımları değiştirin ya da silin. Hikayenizin sade ve vurucu bir şekilde anlatıldığından emin olun.

Hikayenin başlığını belirlemek: Başlığınız, hikayenizin vitrinidir. Bu nedenle kısa, net ve anlaşılır ve vurgulu bir şekilde, ilk bakışta hikayenizi özetlemesi gerekir. Bu aşamada başlığınızı gözden geçirin.

Hikayenizi başkalarına okutun: Hikayenizi tamamladınız. Şimdi onu insan içerisine çıkarmanın vakti geldi. İlk etapta, edebiyatla ilişkisi olan yakın arkadaşlarınıza okutun. Onların eleştirel fikirlerini dinleyip üzerinde düşünün. Değiştirilmesi gereken kısımlar varsa bunları değiştirin.

İyi bir hikayenin nasıl yazıldığı noktasında düşüncelerimi sizinle paylaştım. Umarım genç ve istekli yazarlara bir faydası olur. Bir sonraki yazılarda şiir, roman ve deneme üzerine görüşlerimi de sizlerle paylaşmayı düşünüyorum. 

YORUM YAZ..

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR