Şuşa Beyannamesi'ne Dayanak Olan Kars Anlaşması Nedir?

Azerbaycan'da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, iki ülke arasında 'Şuşa Beyannamesi'ni imzaladı. Peki, sözleşmede atıfta bulunulan Kars Anlaşması neyi kapsıyordu?

15.06.2021-18:05 - (Son Güncelleme: 15.06.2021-18:05)

Azerbaycan'da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, iki ülke arasında 'Şuşa Beyannamesi'ni imzaladı. Peki, sözleşmede atıfta bulunulan Kars Anlaşması neyi kapsıyordu?

Türkiye ve Azerbaycan, iki ülke arasında geçerli olacak olan Şuşa Beyannamesi'ni imzaladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 'Şuşa Beyannamesi ile ilişkilerimizin yeni dönemdeki yol haritasını belirledik.' ifadelerini kullandı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise Türkiye ile Azerbaycan arasında imzalanmış olan 'Müttefiklik Sözleşmesi'nde 100 yıl önce imzalanan Kars Antlaşması'na atıfta bulunulduğuna dikkatleri çekti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, iki ülke arasında geçerli olan 'Şuşa Beyannamesi'ni imzaladı.

100 YIL ÖNCE İMZALANDI: 1921 KARS ANTLAŞMASI

Kars Antlaşması, Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonrasında Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) arasında imzalanan bir belgedir.

Barış antlaşmasına, Kars Konferansı'nda görüşüldükten sonra 13 Ekim 1921 tarihinde imzalar atıldı.

Kars Antlaşması giriş, 20 madde ve eklerden oluşuyor. Temelleri Moskova Anlaşması’na dayanmaktadır.

Antlaşma ile birlikte Türkiye'nin doğu sınırı çizilirken, TBMM’yi Doğu Cephesi'nde en çok uğraştıran devlet olan Ermeni sorunu da ortadan kaldırıldı.

Antlaşma kapsamı içerisinde Azerbaycan Türklerinin yoğun olarak yaşamış olduğu Nahçıvan bölgesi özerklik kazandı.

Kars Anlaşması, Azerbaycan ile yapılan en önemli antlaşmalardan biri olarak kabul ediliyor. Antlaşma ile Ermenilerin çıkarabileceği olası sorunlar ile birlikte karşı önlem alındı ve Ermenilere karşı sınırların korunması amaç olarak görüldü.

Ermenistan dışında kalan diğer ülkeler antlaşmada değişiklik yapmadı ve maddeleri de birebir şekilde uygulandı. Erivan ise anlaşmayı tanımadı.

KARS ANTLAŞMASI MADDELERİ NELERDİR?

20 maddeden oluşan Kars Antlaşması tarafları Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve TBMM'dir. Bu devletler ile imzalanan antlaşma sayesinde Türkiye'nin doğu sınırı belirlenmiş olup, doğu sınırı ile alakalı herhangi bir sıkıntı da kalmamıştır. 20 maddeden oluşan Kars Antlaşması'nın önemli maddeleri ise şu şekilde sıralanabilir:

Boğazlarda Ticaret yapılması İstanbul'un güvenliğine bağlı olacak,

Azeri Türklerin yoğun olarak yaşadığı Nahçıvan bölgesi özerklik verilecek,

Batum Gürcistan'a verilecek,

Anlaşmada herhangi bir devlet kanunları tanımazsa diğer Devletler de tanımayacak,

Her ülke azınlık haklarını koruyarak ülkesinde bulunan insanlara iyi davranacak,

İmzacı devletler imza tarihinden itibaren 3 ay içerisinde konsolosluk sözleşmelerini imzalayacak,

2 ay içerisinde taraflar askeri ve sivil mahkumları göndermeyi kabul edecek,

Kafkas cephesinde savaş sırasında işlenen tüm suçlar için tam bir af ilan etmeyi taraflar kabul edecek,

Ülkeler arasında dostluk ve ticari ilişkileri daha iyi duruma getirmek için Tiflis'te bir konferans toplanacak. Bu maddeler devletlerin açık ve net bir şekilde eşitlik ilkesine dayanarak birbirlerinin tanıdığı haklar görülmektedir.

YORUM YAZ..

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Modal