Beklenen İstanbul Depremine İlişkin Son Dakika Raporu

Boğaziçi Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesindeki bilim insanları İstanbul için beklenen deprem senaryolarını raporlaştırdı

Beklenen İstanbul Depremine İlişkin Son Dakika Raporu

Beklenen İstanbul Depremine İlişkin Son Dakika Raporu

Uzman profesörlerin de üzerinde çalıştığı çalışmada son 1500 senenin deprem verileri incelenerek İstanbul'da gerçekleşme ihtimali olan depremlerin şiddetleri hesaplandı. Bu bilgiler doğrultusunda İstanbul'un güneyinde yer alan Kuzey Anadolu Fayı'nda doğutan batıya sırasıyla 7.5, 7.4 ve 7.2 şiddetinde depremler bekleniyor.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, Jeodezi Anabilim Dalı öğretim üyeleri Doç. Dr. Fatih Bulut, Doç. Dr. Aslı Doğru, İTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Cenk Yaltırak ve Ankara Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. Bahadır Aktuğ söz konusu araştırmada yer aldı.

Araştırma doğrultusunda Marmara Bölgesinde Kuzey Anadolu Fayı'nın geçtiği segmentlerin bulunduğu Batı (Tekirdağ havzası), Merkez (Kumburgaz havzası) ve Doğu (Çınarcık Havzası) olmak üzere bölgenin tarih boyunca yaşadığı depremler detaylı bir şekilde incelendi. 1766 yılında iki ve 1509'da bir olmak üzere 7.2, 7.4 ve 7.5 şiddetlerinde depremlerin olduğu bu 3 bölgede gelecekte potansiyel olarak yaşanabilecek deprem büyüklüğüne ilişkin senaryolar geliştirildi.

Tectonophysics dergisinin Ağustos 2019 sayısında yayınlanacak makalede yer alan tahminlere göre, İstanbul'un hemen güneyinde yer alan Kuzey Anadolu Fayı'nda doğudan batıya doğru sırasıyla 7.5, 7.4 ve 7.2 şiddetinde depremler bekleniyor.

'MARMARA DENİZİ İÇİN SON 500 YIL ÖNEMLİ'  

Araştırmaya katılan bilim insanlarından Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Jeodezi Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Fatih Bulut, çalışmada fayların en son ne zaman kırıldığı, kırılmasının ardından yılda ne kadar enerji biriktirdiği ve biriken enerji tamamen açığa çıktığında nasıl bir büyüklük oluşturacağı noktasında sonuçlara ulaşıldığını belirtti.

Bulut, tarihi açıdan özellikle son 500 senenin depremlerini ayrıca incelediklerini söyleyerek şöyle devam etti:

"Bu parametreleri bulmak için tarihsel depremlere, Marmara Denizi'ndeki fayların yapısına ve GPS yoluyla da yeryüzünün yanal olarak yılda ne kadar hareket biriktirdiğine baktık çünkü, Kuzey Anadolu Fayı yanal bir sistem. Bu bulguları birleştirdiğimizde şöyle bir sonuç ortaya çıkıyor. Bir fay segmentinin oluşturacağı deprem büyüklüğü o segmentin uzunluğu, derinliği ve üzerinde biriktirdiği hareket miktarının bir fonksiyonudur. Örneğin harekete geçecek segmentin uzunluğunu ve derinliğini yaptığımız jeolojik ve sismolojik çalışmalar ışığında biliyoruz. Jeodezik verilere göre, 250 yıl önce kırılan bir fay segmenti yılda yaklaşık 1 santimetre hareket biriktiriyorsa, şu anda harekete geçse deprem anında fay üzerinde ortalama 2,5 santimetrelik bir yer değiştirme oluşturur.

Son 500 yıl özellikle önemli, çünkü Marmara Denizi'ndeki bütün fayların en son kırıldığı periyodun tamamını kapsayan bir zaman aralığı. Marmara Denizi'nin doğu kesimindeki Çınarcık Havzasında bulunan fay en son 1509'da hareket etmişti. Orta ve batı kesimlerindeki Kumburgaz ve Tekirdağ Havzaları'nda bulunan fay segmentleri ise 1766'da hareket etmişti. Bunların tamamını hesaplamalarımızda sağlıklı bir şekilde kapsayabilmek için yaklaşık 500 yıl önceye giderek 1509 depreminden bu yana tüm süreçlere hakim olmak zorundayız".

ARİTMETİK HESAPLAMANIN SONUCU 

Yıllık hareket biriktirme miktarını Marmara Bölgesinde 100'e yakın GPS istasyonundan aldıkları verilerle hesapladıklarını belirten  Bulut, yıllık ortalama 2,5-3 santimetre arası bir hareket gözlediklerini aktardı. Doç. Dr. Fatih Bulut, bu hareketin sürtünmenin yüksek olduğu yerlerde fay yüzeyinde birikme olarak kaldığını, bazı yerlerde ise daha hızlı yaşandığını ve sürtünme olmadığı için çok fazla birikmediğini söyledi. 1766 ve 1509 kırıklarının günümüzde 7,2, 7,4 ve 7,5 şiddetinde depremler üretme potansiyeline sahip olduğunun altını çizen Bulut, söz konusu kestirimlere, biriken hareket miktarı, fayın uzunluğu ve derinliği verileri üzerinden yapılan aritmetik hesaplama neticesinde ulaştıklarını aktardı.

Bulut, son 1500 senelik zaman dilimini 7 zaman aralığına ayırınca her bir kümenin en az 4, en fazla 6 depremi kapsadığını belirterek, "7. zaman aralığını henüz tamamlamadık ve yakın tarihlerde bu kapsamda sadece iki deprem yaşadık. Dolayısıyla 7. zaman aralığını tamamlamak için istatistiki olarak en az 2 en fazla 4 deprem daha yaşayacağımız görülüyor." sözlerini kullandı. Doç. Dr. Bulut, Kuzey Anadolu Fayı'nın yılda 2-3 santimetre kaymayla depremi çok hızlı hazırlayan bir sistem olduğunu belirterek, şunları aktardı:

"Anadolu'da da irili ufaklı pek çok fay var ama bunlar Kuzey Anadolu Fayı'na göre hareketi daha yavaş biriktiriyorlar ve deprem hazırlık süreçleri oralarda elimizdeki kayıtlara göre çok daha uzun sürdüğü için biz onların nerede ve ne büyüklükte deprem üreteceğini öngöremiyoruz. Örneğin bir fay 2 bin yıldır suskun gibi görünüyor ama her yıl az da olsa 1-2 milimetrelik bir hareket biriktirdiği için bir gün beklenmedik bir anda büyük bir deprem meydana getirebiliyor. Depremi Marmara'da beklerken Van'da ya da Kütahya'da olabiliyor, çünkü orada bu süreç gözle rahat görülemeyecek yavaşlıkta ve çok uzun bir sürede yaşanıyor. Aslında Türkiye'nin birçok yeri için bu tehlike mevcut ama İstanbul nüfusunun fazla olması olası kayıp risklerini artırmakta."

Son Dakika Gündem Haberleri için aşağıya kaydırın.

Yorum Yaz

Diğer Gündem Haberleri