Evrenin Hız Limiti: Işık Hızı Nedir?

Işık hızı nedir? Evrendeki en yüksek hız nedir? Kütlesi olan bir şey ışık hızından hızlı hareket edebilir mi? Gezegenler arası mesafeler nasıl ölçülür?

02.06.2021-11:24 - (Son Güncelleme: 02.06.2021-11:28)

Fiziğin en önemli sabitlerinden biri olarak kabul edilen ışık hızı, aslında temel olarak ışığın boşluk içerisindeki yayılım ve ilerleme hızını ifade eder. Işık hızı, yaklaşık olarak belirtildiğinde 300.000 km/sn, tam sayı ile ifade edildiğinde ise 299.792.458 metre olarak ifade edilir.

Büyük bilim insanı Albert Einstein'in Özel Görelilik Teorisi'nde ifade ettiği üzere evrende kütlesi olan hiçbir şey ışık hızından daha hızlı hareket edemez. Buna elektromanyetik radyasyon, parçacıklar, çeşitli dalga boyları da dahildir. Işık hızı, evrendeki birçok fiziksel olayın açıklanmasına yardımcı olur. Örneğin yine Einstein'in geliştirdiği Görelilik Teorisi'nde uzay-zaman arasındaki fiziksel etkileşimi kurar ve ünlü formül kütle ve enerji eşitliliğini açıklarken kullanılır (E=mc2). Işığın madde içerisindeki ilerleyiş hızı ise, boşlukta ilerleyiş hızından daima daha küçüktür. Bir örnek verecek olursak, ışığın şeffaf bir cam içerisinde hareket etme hızı 200.000 km/sn olarak ölçülmüştür.

UZUN MESAFELERDE DAHA HASSAS BİR ŞEKİLDE ÖLÇÜLÜR

Dünya gibi, evrene kıyasla oldukça kısa mesafelerde ışığın bir yerden başka bir yere ulaşması anlıkmış gibi görülür. Ancak daha uzun mesafelerde (yıldızlararası ölçümler, güneşin dünya ile arasındaki mesafenin ölçümü, galaksiler arası mesafeler) ışığın hareket hızı daha hassas bir şekilde ölçülebilmektedir.

ışık hızı

Işık hızı, daha doğrusu ışık, evrendeki uzak gök cisimlerine bakarak evrenin tarihi hakkında çıkarımlar yapmamıza da yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda uzayın derinliklerine gönderdiğimiz uzay araçlarının mesafeleri ve diğer ölçümleri de ışık hızı cinsinden yapılmaktadır.

IŞIĞIN ÖLÇÜM TARİHİ

Ole Romer, takvimler 1676'yı gösterdiğinde tarihte ilk defa, Jüpiter'in uydularından biri olan Io'nun ölçüme müsait hareketlerini izleyerek, ışığın aslında sonsuz hızda değil, ölçülebilir bir hızda hareket ettiğini göstermiştir. Tarihler 1865'e geldiğinde ise James Clerk Maxwell adındaki bir bilim insanı Elektromanyetizma Teorisi adlı çalışmasında, ışığın aslında elektromanyetik bir dalga olduğunu öne sürerek, belirli ve ölçülebilir bir hızda hareket ettiğini iddia etmiştir.

1905'e gelindiğinde ışık hızı ve ışık hızı hesaplamalarında tabiri caizse yeni bir çağ açılmıştır. Ünlü bilim insanı Albert Einstein, ışığın kendi hızının, hızının kaynağından bağımsız bir şekilde ilerlediğini ortaya koymuştur.

1975 yılında ise, ışığın hızının net bir şekilde ölçümü yapılmıştır. Daha sonra bu hız sabitlenerek ünlü ölçüm sabitleri arasındaki yerini almıştır.

YORUM YAZ..

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Modal