Sıradaki Videolar
10 Haziran 2021 Perşembe 14:47 - (Son güncelleme: 16 Haziran 2021 Çarşamba 21:40)

Cengiz Aytmatov Kimdir?

Cengiz Aymatov kimdir? Hayatı edebi kişiliği nasıldı? Cengiz Aytmatov nerede, nasıl ve kaç yaşında öldü? Eserleri neler?

Kalemiyle tüm dünyaya sesini duyuran bozkırın bilge kalemi Cengiz Aytmatov, eserleriyle tüm dünyaya adını duyurmuştur. Cengiz Aytmatov, Kırgız devlet adamı, yazar, gazeteci, veteriner, ressam ve psikologdur. Türk kültürünün ve Türk edebiyatının güzelliklerini bütün dünyaya tanıtmış olan Aytmatov, sözlü kültür geleneğindeki efsane, destan, masal, hikaye ve türküleri eserlerinde kullanmıştır. Eserlerinde Türk adet ve göreneklerini çok iyi bir şekilde yansıtan Aytmatov, sadece insan doğasını değil hayvan doğasını da okurlarını en iyi şekilde yansıtmıştır. Kendine has üslubu ile eserlerinde Sovyet ve Marksist estetiği olsa da milli değerler her zaman için ön planda olmuştur.

CENGİZ AYTMATOV KİMDİR?

12 Aralık 1928 tarihinde Tatar asıllı tiyatro sanatçısı ve devlet adamı Törekul Aytmatov ile öğretmen Nagima Aytmatov’un oğlu olarak Kırgızistan’ın Talas bölgesinde dünyaya gelmiştir. Küçük yaşlardan itibaren Rusçayı öğrenen Aytmatov eğitimini Moskova’daki bir Sovyet okulunda başladı. Cengiz Aytmatov henüz 9 yaşında iken babası Ruslar tarafından kurşuna dizilmiş ancak babasının öldüğünü 20 yıl sonra öğrenecektir. Babasını olmamasından dolayı bilge bir kadın olan babaannesi ile birlikte büyüyen Aytmatov, geçim sıkıntısı nedeniyle hem çalışıp hem okumak zorunda kalır. Babaannesi tarafından anlatılan Manas Destan’ı hikayeleri ile büyüyen Aytmatov, 14 yaşında iken Rusça öğretmenliği yapmaya başlar.

İkinci Dünya Savaşının ardından ailesiyle birlikte Cambul’a taşınan ve buradaki Veteriner Teknik Okulunu birincilikle bitiren Aytmatov Frunze Tarım Enstitüsünden de onur derecesiyle mezun olmuştur. Cengiz Aytmatov ilk kitabını Moskova’da 1952 yılında ‘Gazeteci Cyuda’ adlı öyküyü yazmıştır. Bir dönem muhabir ve hayvancılık uzmanı olarak çalıştıktan sonra Moskova Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde eğitim aldıktan sonra 1957 tarihinde Sovyet Yazarlar Birliğine kabul edildi.

AYTMATOV TÜRKİYE’DE NE ZAMAN TANINMAYA BAŞLANDI?

Cengiz Aytmatov, 1958 yılında yazdığı ‘Cemile’ kitabının Fransız şair Louis Aragon tarafından Fransızcaya çevrilmesiyle birlikte dünya edebiyatında tanınmaya başladı. 1963’de Lenin ödülüne layık görülen Aytmatov, bir dönem Sovyetler Birliği meclisinde milletvekilliği yaptı. Cengiz Aytmatov, 1970 yılında kaleme aldığı Selvi Boylum Al Yazmalım adlı romanıyla Türkiye’de tanındı. Selvi Boylum Al Yazmalım romanı 1977 yılında yayınlanarak Türk sineması klasikleri arasında yerini aldı.

Kırgız, Türk ve Rus edebiyatının önde gelen ismi Cengiz Aytmatov, Türkiye’ye 1975’de Turan Ülkesi Edebiyatına Hizmet Ödülünü almak, 1992’de İstanbul Sinema Günlerine katılmak ve 2007’de Türk Dünyası Ödülü ile fahri doktora unvanını almak üzere toplamda 3 defa gelmiştir.

CENGİZ AYTMATOV HANGİ ÖDÜLLERİ ALDI?

Türklerin ortak değeri olan Cengiz Aytmatov, eserlerinde savaş dönemleri, kahramanlık hikayeleri, gelenek görenekler, bozkır yaşamı, hayvan sevgisi, masal ve efsanelere yer vermiştir. Cengiz Aytmatov 1985’de Hindistan’da Javaharlal Nehru Ödülü, 1988’de Japonya Doğu Efsanesi Enstitüsü Akademi Ödülü, 1994’de Avusturya Avrupa Edebiyatı Devlet Ödülü, 1988’de Friderich Rueckert Ödülü ve 2004’de Alexender Men ve Leo Kopelev Ödülü aldığı bazı ödüllerden sadece birkaç tanesidir.

Eserlerinde insani değerleri işlemesinin yanı sıra insanın doğa ve hayvanlarla olan ilişkisini de yansıtmıştır. Aytmatov, Dişi Kurdun Rüyaları eserinde insan ve hayvan ilişkisini, hayvanların iç dünyasını ve doğaya olan bakış açılarını en iyi şekilde yansıtmıştır. Kitaptaki kurt karakteri Türk halkı tarafından kabul görmüş kurt kültünü anlatması açısından da oldukça başarılı olmuştur.

MANKURT NEDİR?

Türk Altay ve Kırgız efsanelerinde bilinçsiz köle olarak bahsedilen mankurt kavramı, öz benliğini yitirerek kendisini kimliksizleştiren düşmanlarının kölesi veya kuklası olmuş insanlar için kullanılır. Kırgız destanında yararlanarak güncelleştirilen mankurt kavramı, Türk edebiyatında ilk defa Cengiz Aytmatov’un eserinde literatüre girmiştir.

Aytmatov, 1980 yılında kaleme aldığı ‘Gün Olur Asra Bedel’ romanında adı geçen mankurt kavramını geçmişi ve yaşadığı dönemi sentezleyerek en iyi şekilde anlatmıştır. Mankurt kavramı, geçmişini unutan, tarihine küsen, ailesine ve milletine öz değerlerine yabancılaşan ve gayesi olmayan insanların mensup olduğu milletleri anlatmak için kullanmıştır. Kitapta Cengiz Han’ın uyguladığı bir işkence yöntemi olarak anlatılan mankurt kavramı, Aytmatov’un kendisi kadar dünya tarafından da benimsenmiş bir kavramdır.

Mankurt haline getirilmek istenen kişinin başı kazınır, başına ıslak deve derisi sarılır ve elleri kolları bağlanarak kızgın güneşin altına bırakılır. Deve derisi kurudukça gerilir ve gerilen başı mengene gibi sıkar. Yeniden uzayan saçlar çıkacak yer bulamazlar ve kafanın içine doğru uzarlar. Bu aşamalar sırasında insana inanılmaz acılar vererek aklını yitirmesine sebep olur. Mankurt kişi artık bilinçsiz olduğundan dolayı istenen her şeyi sorgusuzca yapan bir köleye dönüşür. 

CENGİZ AYTMATOV'UN ESERLERİ

Cemile

Gün Olur Asra Bedel

Dişi Kurdun Rüyaları

Elveda Gülsarı

Toprak Ana

Beyaz Gemi

Kızıl Elma

Dağlar ve Steplerden Masallar

İlk Öğretmenim

Zorlu Geçit

Dağlar Devrildiğinde: Ebedi Nişanlı

Fuji-Yama

Deniz Kıyısında Koşan Ala Köpek

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Muhalefet Partileri İyi Baksın! HDP İlçe Başkanı Karı Koca Terör Örgütlerine Eleman Gönderiyor

Muhalefet Partileri İyi Baksın! HDP İlçe Başkanı K...

Dün gerçekleşen terör örgütlerine yönelik eş zamanlı operasyonda, HDP...

Esenyurt'ta Çocuklardan Zorla Para İstedi! Meydan Dayağı Yedi

Esenyurt'ta Çocuklardan Zorla Para İstedi! Meydan...

İstanbul Esenyurt'ta çocuklardan zorla para almaya çalışan şahıs durum...

Dubai Miracle Garden: Çölün Ortasında Dünyanın En Büyük Çiçek Bahçesi

Dubai Miracle Garden: Çölün Ortasında Dünyanın En...

Dubai Miracle Garden, içerisinde milyonlarca çiçeğin bulunduğu ve adet...

Kayıp Çift Kendi Evlerinin Tandırına Gömülü Halde Bulundu!

Kayıp Çift Kendi Evlerinin Tandırına Gömülü Halde...

Kayseri'de bir süredir kendilerinden haber alınamayan Firdevs-Mehmet T...

Kudüs’te Yangın Paniği! 2 Bin 650 Dönüm Arazi Küle Döndü

Kudüs’te Yangın Paniği! 2 Bin 650 Dönüm Arazi Küle...

Kudüs'te geçtiğimiz gün ormanlık bölgelerde gerçekleşen yangında 2 bin...

Yaşar Hacısalihoğlu: HDP Yönetimine Taşıyıcı Annelik Yapmayın!

Yaşar Hacısalihoğlu: HDP Yönetimine Taşıyıcı Annel...

Yaşar Hacısalihoğlu katıldığı televizyon programında terör yandaşların...

Gazeteci Latif Şimşek: AK Parti İktidara Geldiğinde FETÖ'yü Kucağında Buldu

Gazeteci Latif Şimşek: AK Parti İktidara Geldiğind...

Gazeteci Latif Şimşek katıldığı televizyon programında Fethullahçı Ter...

9 Haziran 2021 Tarihte Bugün

9 Haziran 2021 Tarihte Bugün

Tarihte bugün ne oldu? 9 Haziran tarihinde yaşanmış en önemli gelişmel...

Akşener'den Kanal İstanbul Açıklaması: Kanal İstanbul İçin Bir Kuruş Ödemeyeceğiz

Akşener'den Kanal İstanbul Açıklaması: Kanal İstan...

Meral Akşener, Partisinin grup toplantısında Kanal İstanbul Projesi'ni...

Annesinin Ölüm Döşeğindeyken Yaptığı İtiraf Hayatını Altüst Etti!

Annesinin Ölüm Döşeğindeyken Yaptığı İtiraf Hayatı...

Hatay'da yaşayan Nebahat Sönmez'in hayatı, annesi sandığı Nebahat Akdu...

Esenyurt’ta İhmalkarlık Can Aldı! 8 Yaşındaki Çocuk Bina Boşluğuna Düştü

Esenyurt’ta İhmalkarlık Can Aldı! 8 Yaşındaki Çoc...

İstanbul’un Esenyurt ilçesinde 8 yaşındaki çocuk, ihmalkarlığa kurban...

Son Dakika! Ankara'da Yoğun Sağanak Sonrası Sel Oluşunca Araçlar Sürüklendi

Son Dakika! Ankara'da Yoğun Sağanak Sonrası Sel Ol...

Ankara'da yaşanan şiddetli sağanak yağışı sonrası çıkan sel paniğe ned...

Balıkçılar Tedirgin! Haliç'te Köpek Balığı Görüldü

Balıkçılar Tedirgin! Haliç'te Köpek Balığı Görüldü

İstanbul Haliç'te, balıkçı Mehmet Oral'ın oltasına köpek balığı geldi....

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Muhalefet Partilerine Tokat Gibi Yanıt! Aç Olanları Siz de Doyurun

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Muhalefet Partilerine To...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Partisinin Grup Toplantısı'nda, muh...

Hain PKK Tarafından Şehit Edilen Aybüke Öğretmensiz Geçen 4 Yıl Geride Kaldı

Hain PKK Tarafından Şehit Edilen Aybüke Öğretmensi...

Terör örgütü alçak PKK’lı teröristler tarafından yapılan saldırı sonuc...

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Milletten Umudunu Kesenler Suç Örgütlerine Bel Bağlamış Durumda

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Milletten Umudunu Kesenler...

AK Parti Grup Toplantısı'na katılan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan...

Şişli’de Yangın Paniği! 8 Katlı Apartman Alevlere Teslim Oldu

Şişli’de Yangın Paniği! 8 Katlı Apartman Alevlere...

İstanbul’un Şişli ilçesinde yangın çıktı. Yangın paniğe neden olurken...

İnşaat İşçisinin Çektiği Video Olay Oldu: Bu Evlerde İnsanlar Yaşayacak!

İnşaat İşçisinin Çektiği Video Olay Oldu: Bu Evler...

Bir inşaat işçisi tarafından çekilen videoda tuğla duvarın bir sopa do...

İstanbul'da Bir Şahıs İş Arkadaşını Canice Öldürüp Kuyuya Attı

İstanbul'da Bir Şahıs İş Arkadaşını Canice Öldürüp...

İstanbul’da akılalmaz bir olay meydana geldi. Esenyurt'ta iş arkadaşın...

Son Dakika: Benzin İstasyonunda Feci Olay! Sürücüsü İçindeyken Alev Alev Yandı

Son Dakika: Benzin İstasyonunda Feci Olay! Sürücüs...

Son dakika haberine göre; Bartın'da bir akaryakıt istasyonunda şoförü...

Diyarbakır'da 4 İnşaat İşçisi Bankaya Vurgun Yaptı!

Diyarbakır'da 4 İnşaat İşçisi Bankaya Vurgun Yaptı...

Diyarbakır'da 4 inşaat işçisi ATM'deki yazılım hatasını fark edip 10 g...

Fransa Cumhurbaşkanı Macron'dan Tokatlı Saldırı Sonrası Açıklama!

Fransa Cumhurbaşkanı Macron'dan Tokatlı Saldırı So...

Drome'a ya resmi ziyaret gerçekleştiren Fransa Cumhurbaşkanı Macron, t...

Melik Yiğitel: Kemal Kılıçdaroğlu Öfke ve Nefret Siyaseti Yapıyor

Melik Yiğitel: Kemal Kılıçdaroğlu Öfke ve Nefret S...

Gazeteci Melik Yiğitel, katıldığı televizyon programında CHP lideri Ke...

Araştırmacı Gazeteci Hakan Bayrakçı Muhalefetin İçyüzünü Anlattı

Araştırmacı Gazeteci Hakan Bayrakçı Muhalefetin İç...

Araştırmacı Gazeteci Hakan Bayrakçı muhalefetin iktidara olan tutumunu...

Dr. Hulki Cevizoğlu'ndan Muhalefete Sert Eleştiri

Dr. Hulki Cevizoğlu'ndan Muhalefete Sert Eleştiri

Dr. Hulki Cevizoğlu muhalefet partisini eleştirdi.

''Muhalefetin Sahicilik Sorunu Var''

''Muhalefetin Sahicilik Sorunu Var''

Gazeteci ve Yazar Hasan Öztürk, katıldığı televizyon programında seçim...

Bakan Dönmez, Doğal Gazın Yakılması Görüntülerini Paylaştı! ‘Keşfimizin Ateşi Türkiye'mizin Gecelerini Aydınlık Kılacak'

Bakan Dönmez, Doğal Gazın Yakılması Görüntülerini...

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez laboratuvara girerek müh...

Dünyanın En Soğuk 10 Yeri Neresidir?

Dünyanın En Soğuk 10 Yeri Neresidir?

Dünya üzerinde en soğuk hava sıcaklığı Kuzey Kutbu'nda -93.2 derece ol...

Koronavirüsü Unuttular! Maçka Parkı'nda Sosyal Mesafesiz Konser Yapıldı

Koronavirüsü Unuttular! Maçka Parkı'nda Sosyal Mes...

İstanbul’un Kadıköy ilçesinde koronavirüs unutuldu. Maçka Parkı'nda dü...

42 Yıl Boyunca Garajdan Çıkaramadılar Sebebi Şaşırttı

42 Yıl Boyunca Garajdan Çıkaramadılar Sebebi Şaşır...

Trabzon'un Şalpazarı ilçesinde Geyikli mahallesinde yaşayan 81 yaşında...