Vekâlet Savaşı
Hasan Birgül

Vekâlet Savaşı

05.05.2022 Perşembe 14:26

Ukrayna artık Amerika'nın da savaşı saygıdeğer okurlar Zelensky ve heyeti ABD'den habersiz çok affedersiniz lavaboya bile gitmiyormuş. Ben demiyorum Washington Post’taki yazarların ifadesi değerli okuyucular. ABD, Ukrayna'yı desteklemekten Rusya'yı zayıflatmaya ve Putin'i geride bırakmaya kadar genişledikçe yeni bir iyi niyet ülkeleri koalisyonuna liderlik ediyor. Gerçekten çok saçma bir hal aldı bu gereksiz dünya saygıdeğer okurlar. Amerika, hem kısa vadeli katılımı hem de uzun vadeli niyetiyle Ukrayna'da bir eşiği aştı. BM Güvenlik Konseyi'nde veto yetkisine sahip nükleer bir ülke olan Rusya, Ukrayna sınırı boyunca yüz elli binden fazla asker topladığı için ABD başlangıçta sonbahar ve kış aylarında temkinliydi. Rus ayısını dürtmek veya Vladimir Putin'i kişisel olarak kışkırtmak istemedi. Beyaz Saray, başlangıçta birkaç bankayı, oligarşiyi, siyasi seçkinleri, devlete ait işletmeleri ve Putin'in kendi ailesini hedef alan Rusya'ya, Rus liderine askeri müdahaleye başvurmadan birliklerini kışlalarına geri dönmek için baskı yapmalarını onayladı.

 

Cumhurbaşkanı Joe Biden Mart ayı başlarında yaptığı açıklamada,” NATO ile Rusya arasındaki doğrudan çatışma Üçüncü Dünya Savaşı, engellemeye çalışmamız gereken bir şey. " dedi. Yani sanki kendi yok bu kurumun içinde olayları organize etmiyormuş gibi ara bulucu oluyor. Pes vallahi pes. Bu kadar pişkinlik diplomasi de bile olmaz. Bununla birlikte, dokuz haftadan biraz fazla bir süre içinde, çatışma hızla küresel sonuçları olan Rusya ile tam bir vekâlet savaşına dönüştü. ABD'li yetkililer şimdi Amerika'nın rolünü saldırganlıkla sınırlanan daha iddialı terimlerle çerçeveliyorlar. On milyarlarca dolarlık yardımla desteklenen hedef, Rusya'yı "zayıflatmak" ve egemen bir Ukrayna'nın Putin'den daha üstün olmasını sağlamak. Cumhurbaşkanı Perşembe günü gazetecilere verdiği demeçte, ” Tarihimiz boyunca diktatörlerin saldırganlıklarının bedelini ödemedikleri zaman daha fazla kargaşaya neden olduklarını ve daha fazla saldırganlığa girdiklerini öğrendik’’ ifadesini kullandı. Ancak bu askeri maliyetler Amerika’ya pahalıya patlayabilir. Temelde tahsis edilen fonlar tükenmiş olacak ki Biden, Kongre'den Ukrayna için çeşitli paketlerin sonuncusunda otuz üç milyar dolar daha yeni askeri, ekonomik ve insani destek için onay istedi. Cumhurbaşkanı,” Bu mücadelenin maliyeti ucuz değil " dedi. Politico'nun belirttiği gibi, yeni yardım tüm Rus savunma bütçesinin yaklaşık yarısı kadar ve ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yıllık bütçesinin yarısından fazlası. Önümüzdeki beş ay boyunca, ABD. Ukrayna'ya yardım günde ortalama iki yüz milyon dolardan fazla olacak. Bu kısım biraz baş ağrıtacaktır. Biden, yatırımın Rusya ile gelecekteki çatışma riskini azaltmak için küçük bir rakam olduğunu söylese de, ABD'de ekonomi alarm veriyor. Putin için Ukrayna'daki savaş her zaman en azından kısmen NATO ve ABD liderliği ile vekâlet mücadelesi gibi görünüyordu. İşgalinden önce, askeri ittifak ve bir zamanlar Sovyetler Birliği ile aynı hizada olan ülkelere daha da genişlemesi konusunda derin paranoyayı açıkça dile getirdi. Ayrıca, otoriter rejimlerin fiili ittifakını oluşturmak için Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile beş bin kelimelik bir anlaşmaya aracılık etti. NATO' nun genişlemesine ortaklaşa karşı çıktılar.

 

Biden bu tuzağa karşı koymaya çalıştı. İşgalin başlangıcında ABD, egemenlik ilkelerini, demokratik olarak seçilmiş bir hükümeti ve toprak bütünlüğünü korumaya çağırdı. Fakat geçtiğimiz hafta boyunca Ukrayna'nın varoluşsal krizinin giderek Amerika'nın savaşı olduğu ortaya çıktı. 24 Nisan'da Blinken ve Savunma Bakanı Lloyd Austin, Başkan Volodymyr Zelensky ile görüşmek üzere karartılmış pencereli bir trenle Kiev'e gitti ve sembolik olarak Amerikan desteğini güçlendirin. Bu gizli yolculuk, giderek daha iddialı olan ABD hedefini yansıtıyordu. Austin ise bu savaşın seyrinin nasıl olacağını şekillendiremediklerini teorik olarak açıklamış oldu. Salı günü Austin, kırktan fazla ülkeden, NATO çerçevesinin çok ötesinde savunma liderlerini Ukrayna'ya destek sağlamak için güneybatı Almanya'daki bir ABD üssü olan Ramstein'da topladı. Hem Irak hem de Afganistan savaşlarına katılan emekli bir general olan Austin, bugünün mücadelesini ve gelecek mücadeleleri kazanmak için uluslararası bir kampanyayı yoğunlaştırmak için aylık olarak toplanacak yeni bir “iyi niyet ülkeleri " koalisyonunun kurulduğunu açıkladı. Daha fazla yardım çağrısında bulunan Biden, Biz de ittifakın başına geçerek üzerimize düşeni yapacağız dedi. Ancak durumların kötü olduğundan bahsetmedi. Binlerce sivilin hayatını kaybettiği savaşın barbarlığı ve Rusya'nın modern devletçiliğin sözleşmelerine ve yükümlülüklerine meydan okuması göz önüne alındığında, değişim kaçınılmaz olabilirdi. ABD Genelkurmay Başkanı General Mark Milley, CNN'de yaptığı açıklamada, Eğer bu savaşta Ukrayna ayakta kalırsa, bu saldırganlığa bir cevap olmayacaksa, Rusya bu maliyetten kurtulursa, sözde uluslararası düzen de artık eskisi gibi olmaz dedi. Ve eğer bu olursa, o zaman ciddi şekilde artan istikrarsızlık çağına giriyoruz açıklamasında bulundular. Putin çok açgözlü ve tarihsel olarak hırslı. Rusya, güney Kırım'a, doğu Donbas bölgesine ve stratejik Karadeniz boyunca aralarındaki topraklara ilhaklar da bulundu. Putin henüz ciddi bir şekilde müzakere etmeye hazır değil ya da belki de henüz yeterince baskı altında değil diye okuyabiliriz gelişmeleri saygıdeğer okurlar. ABD, Avrupa'nın en büyüğü olan Rus ordusunun çarpıcı düşük performansıyla da cesaretlendi. ABD istihbaratı başlangıçta Kiev'in yetmiş iki saat içinde düşebileceğinden korkuyordu. Ancak Ukrayna başkenti elinde tuttu ve Rus kuvvetleri geri çekildi. Washington artık ayıyı dürtmekte tereddüt etmiyor. Fakat Milley'in Ramstein'daki savunma liderleri koalisyonuna verdiği demeçte, zamanın hala “Ukrayna tarafında olmadığını” bildirdi. Endişesi, Rusya'nın şehirleri vurduğu Perşembe günü güçlendirildiği Kiev 'de düzenlediği basın toplantısında konuşan BM Genel Sekreteri António Guterres' ten sadece bir saat sonra Ukrayna genelinde ülkeyi dayanılmaz gönül yarası ve acının merkez üssü olarak nitelendirdi. Guterres'in Kiev gezisi, Moskova'daki Putin ile görüşmelerin ardından gerçekleşti. Bucha'yı gezen BM lideri çatışmada net bir taraf tuttu. Savaş yirmi birinci yüzyılda bir saçmalıktır açıklamasını yaptı. Hiç gerçekçi değil saygıdeğer okurlar. İçten pazarlıkları mutlaka diplomatik bir şekilde açığa çıkacaktır. ABD'nin artan katılımı, Putin'in saldırganlığının Ukrayna ile durmayacağına dair uzun süredir Rusya sınırlarında veya yakınında bulunan ülkeler arasında tutulan daha geniş korkuları da yansıtmaktadır. 22 Nisan'da üst düzey bir Rus askeri komutanı, Moskova'nın kısmen Avrupa Birliği'ni destekleyen ancak Rus enerjisine bağımlı olan küçük, karaya oturmuş bir ülke olan komşu Moldova'ya giden yolu açmak için doğu ve güney Ukrayna üzerinde tam kontrol istediğini açıkladı. Perşembe günü kongre ifadesinde Blinken şunları söyledi stratejik fırsatları ele geçirmek ve ülkeler politikalarını, önceliklerini ve ilişkilerini yeniden gözden geçirirken Rusya'nın aşırı tepkisi tarafından sunulan riskleri ele almak zorunda olduklarını ve tehlikenin ansızın geleceğini aktardı. Moskova'nın nükleer silahlarla ilgili bariz söylemleri de ABD yetkililerini giderek daha fazla alarma geçirdi. 27 Nisan 'da konuşan Kirby, Hiç kimse bu savaşın olduğundan daha fazla ilerisini görmek istemiyor." dedi. “Kesinlikle kimse görmek istemiyor ya da görmek istiyor. Biden Yönetiminin genişleyen rolü için kamu desteği şimdilik fena değil ancak ileriye götürmez. ABD'deki önemli bir think-tank kuruluşu bir saha araştırması yapıyor. ABD toplumunun yüzde sekseninden fazlası Vladimir Putin'in bir savaş suçlusu olduğuna inanıyor. Ancak Quinnipiac Üniversitesi analisti Tim Malloy, halkın ahlaki öfkesinin ABD ordusunu güçlendirdiğine inanıyorlar. Ancak savaş asla istemiyorlar. Bu durum yakında sınanabilir. ABD'nin rolü, Rusya'nın haksız savaşına tepkisel bir tepkiden, Amerikan liderliği ve kaldıraç konusunda proaktif bir iddiaya kadar gelişti. Belki de çaresizlik içinde Putin'in söylemi daha cesur hale gelmiş olabilir. Kiev'in tarihi merkezindeki orijinal St. Michael Manastırı, 1100 yılı civarında, bir savaşı kazandıktan sonra onu baş melek ve askerlerin patronuna adayan bir Hıristiyan prens tarafından görevlendirildi. Altın kubbesiyle ünlü bir katedralin yer aldığı karmaşık, 1240 yılında Moğollar tarafından talan edildi ve birkaç yüzyıl sonra restore edildi. 1937'de Komünist yetkililer yıktı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra, Kiev Kent Konseyi binaları yeniden inşa ettirdi. Şimdi ise etrafında kaleşnikoflu askerler cirit atıyor. Ve Putin'e lanet ediyorlar.