Haber 365
Haberlere Hızlı Erişin Son Dakika Haberleri ve Gelişmeleri Anında, Herkesten Önce Öğrenmek İçin;
Takip Et
Swap Nedir? Swap İşlemin Piyasaya Yansımaları
Celal Arslan
Swap Nedir? Swap İşlemin Piyasaya Yansımaları
25.08.2020 Salı 11:13

Swap (takas): İki tarafın bir varlık veya yükümlülüğe bağlı olan nakit akışını aralarında değiştirdikleri işlemdir. Swap işlemlerinde, faiz oranları ile döviz kurlarındaki değişmeler sonucunda ortaya çıkan riski en aza indirmek amaçlanır. Yani basitçe anlatmak gerekirse belirli bir tarihe kadar para takası diyebiliriz. Bugün benim Dolar ihtiyacım var. Anlaşma yapmak istediğim kişinin ise TL ihtiyacı var biz elimizdeki parayı takas yoluyla belirli bir tarihe kadar değiştirip kullanıp vade tarihinde dolar aldıysak dolar, TL verdiysek TL olarak geri işlem yapılmasıdır.

Swap, özellikle döviz kurlarında oynaklığın yaşandığı zamanlarda yatırımcının bu oynaklıktan kaynaklanan riskinin önünü alması için önemli bir araç olarak ortaya çıkıyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan (BDDK) dövizdeki hareketliliğe karşı yeni bir swap düzenlemesi getirdi. BDDK, Türk bankaların yabancılara TL verip karşılığında dolar alma limitlerini özkaynağın yüzde 10'undan yüzde 1’ine çekti. Swap sınırlamasıyla yurtdışı bankaların Türk bankalarıyla yaptıkları swap işlemlerinden aldıkları TL’yi kullanarak dolar almalarının önüne geçilmeye çalışılıyor. Yani kısaca zaten ülkede bir likidite sıkıntısı varken ve bir önceki yazımda bahsettiğim Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası(TCMB)’nın karşılıklısız mevduat piyasaya sürmesine neden olan pandeminin getirdiği zorunluluğu bankalar vasıtasıyla swap yaparak piyasadan TL’nin çekilmesi ve o para ile Döviz swapı yapılmasından dolayı hem ülkede Döviz hem de TL likidite sorunu oluşmaktadır. BDDK’da bu durumu fark etmiş olacak ki bankalar üzerinden yapılan swap işlemlerini sınırlandırdı.

TCMB’ nın 2019 Yılındaki Swap İşlemi Nasıl Yansıdı?

Bir önceki yazımda TCMB swap işlemle döviz kuruna müdahale edip fiyatını düşürebilir demiştim. Şimdi geçen yılda yapılan swap işlemin sonucuna bakalım. Ve sonucuna göre bu dönemi kıyaslayalım. 2019 yılındaki swap işlemleri istenilen düzeyde sonuç verdi diyebiliriz. 2019 yılı başında swap stoku artışı gösterdi ama yaz aylarında artan ihracat ve turizm gelirleri döviz üzerindeki baskıyı azalttı çünkü ülkeye döviz girdisi oldu ve rezervler arttı.

Lakin 2020 yılına gelindiğinde ise Covid-19 patladı ve tüm dünyanın birbiriyle ilişkisini bir anda kesti. Bu dönemde hiç kimse risk almak istemedi ve şuanda her ne kadar tatilciler için Türkiye en güvenli tatil merkezi konumunda olsa da Avrupa’yı saran 2.dalga korkusu bu senenin turizm gelirlerini küresel bazda etkiledi. Bazı ülkeler için turizm ikinci plana atılabilir belki ama bizim gibi gelişmekte olan ülkeler için cari fazla verebilmek için çok büyük bir kalem.

TCMB’ nın şuanda neden swap yapmadığını, faizleri ve enflasyonu sabit tutmaya çalıştığını anlatabilmişimdir umarım. Fiyatlar genel düzeyi yükselirse zaten çok fazla değer kaybeden TL ile hiç bir şey alamaz noktasına geleceğiz. Bence bu yüzden faizleri ve enflasyonu sabit tutuyorlar ancak unuttukları şey piyasa baskılanırsa baskıyı çektiğin anda(Rezervlerin yetmediği anda) daha büyük ve kötü sonuçlar doğurabilir. Swap stoku artırılarak ülkeye döviz girdisi sağlanabilir. 2019 yılındaki gibi olumlu gelişmeler olursa bu çözüm yolu olumlu sonuç verecektir.