Döviz Neden Yükselişe Geçti?
Celal Arslan

Döviz Neden Yükselişe Geçti?

04.05.2021 Salı 13:29

Dövizin yükselmesinin bir çok nedeni olabilir ancak en büyük nedenlerinden bir tanesi piyasaya edilen müdehalelerdir. Yani Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası(TCMB)’nın para politakası ve maliye politikası araçlarıyla piyasaya müdehalesidir. Para politikası çok hızlı tepki verebilen ama sonuçlarınında genellikle tek taraflı uygulandığında avantaj sağlamadığı araçlardır. Kısacası hızlı çözüm almak isterseniz para politikası araçlarıyla piyasaya müdehale edersiniz. Öncelikle para politikası araçları nelerdir ordan başlayalım.

Açık Piyasa işlemleri(APİ)

Döviz İşlemleri

Reeskont Oranları

Zorunlu Karşılık Oranı

Faiz Oranları

Açık Piyasa İşlemleri : En basit anlatımıyla TCMB’nin devlet tahvili alım satım işlemleriyle piyasaya mevduat sürmesi ya da piyasadan mevduatı çekmesi işlemidir.

Döviz işlemleri: TCMB’nin TL’nin değerini koruyabilmek için dönem dönem döviz alım satımı yaparak piyasaya sürme veya çekme işlemidir.

Reeskont Oranları: Gerçek ve Tüzel kişilerin bankalara iskonto ettirdiği vadesi gelmemiş senetlerin, bankalar tarafından TCMB’ye tekrar iskonto ettirmesine reeskont denir.

Zorunlu Karşılık Oranı: Zorunlu karşılık kısaca Bankalar topladıkları mevduatlar için TCMB’nin kasasında bulundurmak zorunda olduğu TL ve yabancı para cinsinden mevduatlardır. TL ve yabancı para cinsinin zorunlu karşılık oranı farklıdır. Bu oran ile de TCMB para arzını kontrol altında tutabilir.

Faiz Oranları: TCMB borç alma verme faizini düzenleyerekte piyasadaki likidite durumunu kontrol edebilir.

Fark ettiyseniz bu araçlar aslında piyasadaki mevduatı belirlemekte. Ekonominin en önemli yasası arz taleptir. Bir malın arzı olduğu kadar talebi varsa işte o nokta piyasa denge noktasıdır. O noktadan sonra aslında bir malın fiyatı şekillenir. Arz fazla talep az ise fiyatı düşecektir. Piyasaya ve TL’ye bir türlü güven sağlanamadığı ve yatırımcıların çoğunun hala emtia ve dövize yönelmesi ile birlikte TL değer kaybediyor. Tabiki yapılan açıklamalar da TL/Dolar veya TL/Euro paritesini etkilemektedir. Ancak asıl neden piyasaya olan güven ve sığ piyasaya sahip olmamızdır. 

Piyasa güveni sağlanmadıkça tekrardan pozitif bir etki beklemek güç. 

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun yatırımcı toplantısında "Politika faizini gerçekleşmiş ve beklenen enflasyonun üzerinde oluşturmayı sürdüreceğiz" açıklaması sonrası TL/dolar paritesi de düşüşe geçti. Faiz artırımları baskılanmış piyasalarda önemli kararlardır. Çünkü ne kadar piyasa baskısı artarsa devamında etkisi de o kadar büyük oluyor. Umarım gerekli adımlar atılır ve TL hak ettiği değere kavuşur. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere….