Sedimantasyon testi, vücuttaki iltihabı tespit etmek için kullanılan bir kan değeridir. ESR (eristrosit sedimantasyon oranı) veya sedim olarak da ifade edilebilir. Sedimantasyon, kırmızı kan hücrelerinin çökme hızını ölçer.Sedimantasyon Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir? İşte merak edilenler...

Sedimantasyon sayesinde aşağıdaki hastalıkların varlığı veya gelişimi hakkında fikir yürütmek kolaylaşır:

Eklem, damar ve diğer vücut iltihapları

Apseler

Bağışıklık sistemi sorunları

Kanser

Normal Sedimantasyon (ESR) Değerleri Nedir?

Test tübündeki kırmızı kan hücrelerinin 1 saatte ne kadarının dibe çöktüğü, sedimantasyon değerini verir. Sedimantasyonun normal değer aralıkları aşağıdaki gibidir:

Erkeklerde saatte 0 – 15 milimetre

Kadınlarda saatte 0 – 20 milimetre

Yaşlılarda bu değerler hafifçe yükselebilir.

Yenidoğanlarda saatte 0 – 2 milimetre

Çocuklarda 0 – 10 milimetre

Sedimantasyon Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Sedimantasyon yüksekliğinde vücutta bir iltihabın söz konusu olduğu veya teşhisi konulmuş iltihaplı bir hastalığın etki gücünün devam ettiği çıkarımı yapılabilir. Bu durumda bazı proteinler kırmızı kan hücrelerinin bir araya gelerek daha hızlı çökmelerine neden olur.

Sedimantasyon yüksekliği hastalık tespitinde tek başına kullanılamaz. Diğer hastalık belirtileri ve tahlil sonuçları ile birlikte okunmalıdır.

SEDİMANTASYON YÜKSEKLİĞİ NEDEN OLUR?

1 Bulaşıcı İltihaplı Hastalıklar

Virüs, bakteri ve mantar gibi zararlı canlıların neden olduğu aşağıdaki iltihaplı hastalıklar sedimantasyon yüksekliğine neden olabilir:

Zatürre

Pelvik inflamatuar hastalık

Apandisit

Ateşli romatizma

Tüberküloz

Böbrek, kemik, deri, eklem veya kalp kapakçığı iltihapları

Birçok farklı virüs kaynaklı iltihap

Vücut genelinde görülen (sistemik) iltihaplar

2 Diğer İltihaplar

Salgı bezlerinde, kaslarda, eklemlerde veya damarlarda iltihaba neden olan aşağıdaki hastalıklar sedimantasyon yüksekliğine neden olur:

Romatizmal polimiyalji

Dev hücreli arterit

Graves hastalığı: Tiroit bezi iltihabı

Psoriatik artrit: İltihaplı deri ile birlikte görülen eklem iltihabı

Septik artrit: Bakteri kaynaklı eklem iltihabı

Reaktif artrit: Ani gelişen eklem iltihabı

Polimiyozit: Kas dokusunda iltihaba neden olan bir hastalık

3 Bağışıklık Sistemi Sorunları

Bağışıklık sisteminin hata ile sağlıklı vücut hücrelerine hasar vermesi ile karakterize olan aşağıdaki gibi hastalıklar sedimantasyon yüksekliğine neden olabilirler:

Sistemik lupus eritematozu

Deri veremi

Romatizmal eklem iltihabı

Alerjik damar iltihabı

Hiperfibrinojenemi: kanın pıhtılaşmasını sağlayan fibrinojen maddelerin aşırı miktarda olması sorunu

Makroglobülinemi: Kanın koyulaşmasına neden olacak ağır maddelerin artışı

Kanser

Birçok farklı kanser türü sedimantasyon yüksekliğine neden olabilir. Bazıları şunlardır:

Lenfoma

Multipl miyelom

5 Diğer Nedenler

Aşağıdaki etkenler de sedimantasyon yüksekliğine neden olabilir:

Hamilelik

Pre-eklampsi: Gebeliğin ikinci yarısında ortaya çıkabilen hamilelik kan zehirlenmesi

Sedimantasyon Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Sedimantasyon düşüklüğü genellikle vücuttaki iltihap miktarının veya iltihapla karakterize olmuş herhangi bir hastalık aktivitesinin düşük olduğu anlamına gelir.

Bazı iltihaplar sedimantasyon yüksekliğine neden olmaz. Dolayısıyla sedimantasyon düşüklüğü her zaman hastalığın olmadığı anlamına gelmez.

Bazı sorunlar farklı etkileri ile sedimantasyon düşüklüğüne yol açabilir.

Sedimantasyon Düşüklüğü Neden Olur?

1 Sağlıklı Olmak

Sedimantasyon değerinin 0 olması bile tamamen sağlıklı olabilir. Düşük sedimantasyon genellikle sağlıklı, iltihapsız bir bünyeye sahip olunduğu anlamına gelir.

Ancak aşağıda sıraladığımız etkenler vücutta iltihap olmasına rağmen sedimantasyon değerinin düşük çıkmasına, dolayısıyla hastalık teşhisinin zorlaşmasına neden olabilirler.

2 Bazı Hastalıklar

Aşağıdaki hastalıklar ve vücut dengesizlikleri sedimantasyon değerini beklenenden daha aşağı çekebilirler:

Yüksek kan şekeri seviyesi

İlerlemiş karaciğer hastalıkları

Orak hücre hastalığı

Kalp yetmezliği

Hiperviskozite: Kan yoğunluğunun artması

Hipofibrinojemi: Kanın pıhtılaşmasını sağlayan fibrinojen madde sayısının azalması

Karaciğer veya böbrek sorunlarından kaynaklanan düşük kan plazması proteinleri

3 Sahte Düşüklük

Aşağıdaki etkenleri taşıyan kişilerin kan tahlillerinde okunan sedimantasyon değeri beklenmedik şekilde düşük olabilir:

Lösemi

Polisitemi rubra: Kırmızı kan hücresi (alyuvar) artışı ve dalak büyümesi belirtilerine neden olan, nedeni bilinmeyen kan hastalığı

Sedimantasyon Yüksekliği Nasıl Tedavi Edilir?

Aslında Sedimantasyon yüksekliği belirtisi görüldüğünde doğrudan doktora başvurulması gerekir.Muhtemelen hastanede yapılacak bir kan testi sonucunda bu değerin yüksek olduğu fark edilecektir. Sonrasında ise ESR neden yükselir sorusunun cevabını arayan doktorunuz vücudunuzda risk oluşturabilecek durumları gözden geçirir.

Tam bu noktada Sedimantasyon yüksekliği nasıl normale döner sorusunun cevabı aranır. Örneğin bazı durumlarda kullanılan ilaç, mineral eksikliği ya da gebelik gibi hormonel durumlar Sedim hızını etkileyen önemli faktörlerdendir. Akciğer kanseri Sedimantasyon yüksekliği ile açıklanabilen bir kanser türüdür. Hatta bronşlar ve solunum yollarıyla alakalı tüm tümörler ESR hızını etkiler.

Fakat yalnızca bu tür rahatsızlık ve hormon düzensizlikleri dışında kalan faktörlerden de söz etmek gerekiyor. Kanser teşhisi yalnızca doktorunuz tarafından koyulabileceği gibi kullanılan ilaçlardan minerallere kadar uzanan geniş bir liste Sedim hızını yükseltir.

Metiserjid, Metildopa, Teofilin ve Dekstran etken maddeli ilaçlar

A Vitamini

Penisilamin ve Prokanamid içerikli ürünler

Doğum Kontrol Hapları

Kan Nakli

Gebelik

Sedimantasyon hızı neye göre yükselir sorusunun cevabı bu gibi durumlar olabilir. Tabi ki yukarıda yer alan kronik rahatsızlıklar ve iltihaplı hastalıklar buna sebep olabilecektir.

  Son Dakika Sağlık Haberleri için aşağı kaydırın