Bilim Kurulu Üyesi: Daha Çok Zamana İhtiyacımız Var!

Türkiye’de geliştirilen aşı çalışmalarının şu anda klinik döneme geçme aşamasından olduğu belirtiliyor. Ancak aşı için biraz daha zamana ihtiyaç olduğu belirtilerek, aşı için kaydedilen her ilerlemenin bir sonraki salgın içinde avantajlı olacağı vurgulandı.

Bilim Kurulu Üyesi: Daha Çok Zamana İhtiyacımız Var!

Bilim Kurulu Üyesi: Daha Çok Zamana İhtiyacımız Var!

Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, İngiltere'de Oxford Üniversitesi Jenner Enstitüsü ile Oxford Aşı Grubu’nun iş birliğinde geliştirilen ve üretim lisansı İngiliz-İsveç ilaç şirketi AstraZeneca tarafından satın alınan 'AZD1222' adlı aşının durdurulmuş olmasına da değindi.

Prof. Dr. Kara, aşı çalışmalarına belirlenen bir molekül ile başlandığını ardından da hayvan çalışmalarına geçildiğini söyledi. Bunun ardından faz-1 çalışmasında az kişinin bulunduğu bir grupla ilk etapta güvenli olup olmadığına bakıldığını belirten Prof. Dr. Kara, ‘Ciddi anlamda istenmeyen etki olunca orada fark ediliyor. Faz-2'de biraz daha sayı fazla ve yine güvenli mi değil mi şeklindeki ve doz ayarlama çalışmaları yapılıyor. Faz-3’te ise çok daha fazla kişide yapılan ve aynı zamanda etkili mi, güvenli mi diye bakılan kısım. Faz-3 çalışması kısmında 4 aşı çok ön planda. Bunların 2 tanesi 60 bin kişi ile faz-3 çalışmalarını yapıyor’ dedi.

'HASTANEYE YATMASINA NEDEN OLABİLECEK KADAR CİDDİ'

'AZD1222' adı verilen aşının uygulamaları esnasında bir kişide yan etkiye neden olduğunu belirten Prof. Dr. Kara, ‘Bu etki biraz da ağır bir etki. Ortaya çıkan bir klinik tablo var. Bu kişinin hayatını tehdit edebilecek ya da hastaneye yatmasına neden olabilecek kadar ciddi. Böyle bir durum olunca 'acaba bu aşıdan mıdır yoksa tamamen şans eseri de alabilir mi' böyle bir durum ortaya çıktığında çalışma orada durdurulur. Sonra dönülüp bakılabilir, 'acaba bu aşıdan olabilir mi' diye. Bu değerlendirilirken geriye dönük elde edilen veriler incelenir. Belki eş zamanlı olarak gelişti, belki de tamamen aşı ile ilgili. Bunun kararı ortaya çıkana kadar diğer gönüllüleri veya aşı uygulanacak kişileri riske atmamak için ilk etapta bunun tüm verileri geriye dönülerek incelenecek, değerlendirilecek ondan sonra da aşı çalışmasına 'devam' denilecek’ ifadelerini kullandı.

'BU ARAŞTIRICILAR İÇİN UYARIDIR'

Prof. Dr. Kara, Oxford Üniversitesi'nde devam eden koronavirüs aşı çalışmasının yaşanan olumsuzluktan dolayı durdurulmasının Türkiye'de yapılacak aşı çalışmalarına etki edip etmeyeceğine ilişkin şu açıklamalarda bulundu:

‘İlk etapta olumsuz bir şey olarak değerlendirmemek lazım. O aşı çalışması Türkiye’de yapılmıyor. Bizde planlanan aşı çalışması diğer aşı ile ilgiliydi. Bu her halükarda araştırıcılar için bir uyarıdır. 'Bizde de böyle bir yan etki olabilir mi' diye aşıyı uygulayacak kişiler, aşı uygulanacak kişilere bilgi verilecek. Her gün o aşı yapılacak kişilere 'parmak ucunuzda karıncalanma', 'his değişikliği' var mı diye sorulacak. Bu şekilde değişiklikler oluyor. Olay çok ciddi ve aşı ile ilişkili olma ihtimali yüksek, o zaman Türkiye'deki için de 'biraz duralım, oradaki veriler netleşsin ona göre devam edelim' denilecek.’

Prof. Dr. Kara, böyle bir etkinin ortaya çıkması durumunda Türkiye'deki çalışmalara da bakılacağını belirterek, ‘Aşı uygulandıktan sonra 24-48 saat içinde böyle bir trafik kazasına maruz kalan ya da merdivende takılıp düşen var mı? Bunlar araştırılır. Yoksa 'biz aşı uygulamaya devam edelim' denilir. Ama herkese şu söylenir; araştırmacılara da aşı uygulayan gönüllülere de 'ayağınız takılsa bile, kırmızı ışıkta geçseniz bile bize haber verin'. Bu sefer daha hassas bir takip sonucu başlar. Şu anda bu aşı çalışması tüm dünyada durmuş vaziyette’ dedi.

'ZAMANA İHTİYACIMIZ VAR'

Prof. Dr. Ateş Kara, Türkiye'de koronavirüse karşı başlatılan aşı çalışmalarına da değinerek, ‘Çok daha yol var, Türkiye'deki aşı çalışmaları şu anda klinik döneme geçme aşamasına gelmiş vaziyette. Bu klinik döneme geçişte çok az kişide aşı uygulanacak, güvenli olduğu gösterilecek. Sonra faz-2 daha çok sayıdaki kişi 30 ile 200 arasında bir rakam olabilir bu. Faz-3 ise binler ile ifade edilen rakamlar. Biraz daha zamana ihtiyacımız var. Diğer ülkeler ile karşılaştırdığımızda 'oldukça gerideyiz' diye düşünmemek lazım. Aşıda attığımız her adım bir sonraki salgın için de bir sonraki aşı için de bir avantaj. En önde giden bir aşıydı Oxford’un aşısı; ama böyle bir durumda anında durduruldu. Bu iş çok ciddi ise belki de bu aşı tamamen rafa kalkar, yeni ve farklı aşı çalışmasını Oxford başlatmak zorunda kalır. Almanya'da Türk araştırıcılar tarafından geliştirilen aşı biraz daha öne çıkmaya başlıyor’ ifadelerini kullandı.

Yorum Yaz

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

EN ÇOK OKUNANLAR