24 Ağustos 2019
  • Istanbul 30°
  • Ankara 33°
  • Izmir 37.22°
İmsak 04:42
Güneş 06:15
Öğle 13:12
İkindi 16:57
Akşam 19:58
Yatsı 21:25
BIST97.149
Dolar5,7635
Euro6,4297
Altın282,95

Liyakat ve Ehliyet Sorunu Nasıl Çözülebilir ?

Yerel seçimlerin sona ermesiyle Türkiye gündemini bir hayli meşgul eden liyakat ve ehliyet meselesi Haber365'te yayımlanan Analiz ve Akış programında değerlendirildi. 'İşi ehline vermek', 'Adam kayırmamak' nasıl çözülebilir ? Halit Emre Aydın ve Furkan Hasdemir değerlendirdi.

Liyakat ve Ehliyet Sorunu Nasıl Çözülebilir ?

Yerel seçimlerin sona ermesiyle Türkiye gündemini bir hayli meşgul eden liyakat ve ehliyet meselesi Hbaer365'te yayımlanan Analiz ve Akış programında değerlendirildi. 'İşi ehline vermek', 'Adam kayırmamak' nasıl çözülebilir ? Halit Emre Aydın ve Furkan Hasdemir değerlendirdi.

Furkan Hasdemir: Son  günlerde özellikle CHP’li belediyelerde yaşanan akraba kayırma haberleri üzerine Türkiye’nin gündemine üç tane temel kavram düştü: ehliyet, liyakat ve akraba kayırmacılığı. Kaba tabirle diyebileceğimiz nepotizm. Hem bu üç kavramı hem de torpil meselesini yorumlamanızı isteyeceğim.

H. Emre Aydın: Nepotizm kavramını hayatımıza Binali Yıldırım soktu. İlk kez Binali Yıldırım Bey nepotizm ifadesini bilimsel yollarla ifade etti. Torpil olayını safi etikçilik üzerinden değerlendirdiğimiz zaman bazı meselelerde hayatın doğal kendi akışına uygun olan hikayesinden uzaklaşmış oluruz. Torpil meselesi sadece bizim toplumumuzda yada devlet kurumlarında geçerli olan bir konu değil.

Bronson Johnson kardeşini kabineye atadı. Amerika’da birçok insan özellikle o bizim çok imrendiğimiz büyük üniversitelere giderken Harvard’a MIT’e giderken ailelerinin torpilleriyle gidiyorlar. Bunu bizim ülkemiz safatıyla değerlendirelim. Torpil meselesinin önüne geçmenin bir yolu var mı, yok. Ama torpil meselesiyle alakalı olarak alınabilecek bir takım tedbirler var.

Niye önüne geçmenin yolu yok diyorum bu nepotizme gelmeden genel olarak torpil ifadesiyle izah edelim. Hatta bunu sana söyleyeyim. Yönetmiş olduğun kuruma adam almaya karar verdin. Önünde iki tane adam var. Ortalama özellikleri birbirine yakın. Bir tanesini tanıyorsun, ailesinden tanıyorsun. Birini hiç tanımıyorsun. Hiç tanımadığın yüzde 10 yüzde 15 daha daha kalibreli öbürü de bir tık alt kalibre. Hangisini tercih edersin ?

Furkan Hasdemir: Dürüstçe cevap vereyim eğer benim tanıdığım kişinin ehliyetine ve liyakatına inancım tamsa tanıdığımı seçerim.

H. Emre Aydın: Çok net ifade bunlar. Bir taraftan senin yakın tanıdığın kişiden yüzde 10 15 hatta 20 diyelim daha ehliyetli daha liyakat sahibi kişi var. Bir taraftan bir tanıdığın var işini görebilecek, vereceğin vazifeyi hayata geçirebilecek ama diğerine göre bir tık daha az kalibreli bir adam var.

Furkan Hasdemir: Ben tabi ki yakın olanı tercih ederim. Ama tabii şöyle tercih ederim, evet ondan bir parça daha az liyakatı olsa da iş ahlakına güveniyorsam onu tercih ederim.

H. Emre Aydın: Sistemler her ne kadar ehliyet ve liyakat temelinde kurulmaya çalışılsa da  sadakat de ehliyet ve liyakat kadar önemlidir. Basit bir örnek verelim: Sistemini kurdun çok kalibre adamlar çalıştırıyorsun. Bunlardan bir tanesi her şey yolunda giderken an sızın yanına geldi ve sana dedi ki ben artık çalışmak istemiyorum, gidiyorum.

Ne oldu senin sistemin zarar gördü. Doğal olarak her akıllı yönetici liyakat ve ehliyeti gözetirken bunun yanına sadakati veya bir kişinin üzerine plan kurulmasının önüne de koyar. Son zamanlarda çıkan haberlerin bir yandan da temize  çekilmesi değildir. Çok hassa bir nokta koyuyorum ortaya. Ehliyet ve liyakat kadar önemlidir diyorum sadakat.

Sadece sadakat dediğimiz şeyle bir şey elde edemezsiniz bunu kenara koyduk. Bizim toplumumuzda bu maalesef AK Partilisinden CHP’lisine dindarından laikine her bağlamda sadakat ehliyet ve liyakatin önüne geçmiş vaziyette. Sadece bugün değil geçmişten itibaren. Hatta bu anlamda birçok kişinin karnından konuşarak söylediği ‘Cumhurbaşkanı ehliyet ve liyakatten daha çok sadakate mi önem veriyor’ söylemine de tam ters cevap vereyim. Bulundurduğu kudret ve irade gücü itibarıyla Cumhurbaşkanı ehliyet ve liyakata en çok dikkat etmeye çalışan siyasi figürdür.

Bir takım isimler üzerinden sürekli eleştirmeye çalışıyor ya Cumhurbaşkanı. Bunları da gözeterek bunları söylüyorum. Önümüzde ne örneği var; Torbalı belediyesinin daha yeni üniversite mezunu olmamış biri belediye başkanının yardımcısı olmuş. Başka bir taraftan belediyenin ismini hatırlamıyorum. Yine CHP’li bir belediyenin iştirakinin başına ataması.

Hatay belediyesinde başkanın eşinin belediyede çalışması var. Çok sahi bir ifadeyle söylüyorum: Çok ucuz örnekler. Şimdi ehliyet ve liyakatten senelerce bahsedeceksin. Her biri iki üniversite bitirip doktora yapmış, yurt dışında akademik hayatına katma değer sağlamış insanları, Cumhurbaşkanına yakın oldukları için makama geliyorlar diye eleştireceksin sonra üniversite dahi bitirmemiş çocuğunu müdür yardımcısı yapacaksın.

Ve bunların sonucunda birileri çıkıp hamaset yapacak; £hangi partiden olurlarsa olsun istifa etmeleri gerekecek’ diyecek. Sonra bunu yapan kişilerin akrabalarının belediyede işe başladığı ortaya çıkacak.

Aslında bunu durdurmanın basit yolları var. Bir yasa çıkarırsın ve siyasi yöneticilerin birinci dereceden akrabalarını atamalarını yasaklarsınız. Ancak bu sefer de akrabalarını değil sokaklardaki arkadaşlarını bu görevlere getirir. Bunun çözümü için bir zihniyet devrimi gerekiyor. Zihniyet değişimi gerekiyor.

Sadece yasa çıkarılması bunun önüne geçmez. Sıkı bir denetim mekanizması kurulmalı.

CHP’lilere bu mesel hakkında şunu söylemek istiyorum. En azından 5-5 ay bekleseydiniz. Çok komik duruma düştünüz.

Özetle nepotizm, sadece Türkiye’nin değil, Ak Parti’nin değil, CHP’nin değil dünya üzerindeki tüm milletlerin ortak bir sorunu.

Furkan Hasdemir: Çok güvendiğiniz bir adam da oraya geldiği zaman hiç beklemediğiniz kötü bir performans ortaya koyuyor. Bir örnek vereyim mesela, Steve Jobs’un hayatını izlediğim zaman ben şunu görmüştüm. Apple kötüye giderken Jobs, çareyi pazarlama müdürü aramakta buluyor. Pepsi’nin CEO’sunu getirmek istiyor şirketin başına. Ve en nihayetinde istediği adamı yüksek ücretlerle kadrosuna katıp CEO yapıyor. Daha sonra Jobs, en büyük hatasının o adamı işe almak olduğunu söylüyor. Aslında çok liyakatlı olduğunu düşündüğümüz insan da aslında bir şekilde uyum sağlayamayabiliyor.

H. Emre Aydın: Buradaki temel mesele şu. Sen eğer denetleneceğini bilirsen sırf tanıyorsun diye ama yöneticilik olarak ama normal çalışan olarak işe alamazsın. Denetleme mekanizması buna izin vermez. Devlet buna izin vermez. 

Sonuç olarak nepotizm bir hastalıktır ve sadece Türki’nin hastalığı değildir. Tüm dünya milletlerinin hastalığıdır. Esas olarak önemli olan ehliyet, liyakat ve tecrübedir.

Son Dakika Gündem Haberleri için aşağı kaydırın.

 

 

Yorum Yaz