Ekonomide Zor Dönemler Geliyor

Abdurrahman Pala
26 Mart 2020 Perşembe 10:07

11 Eylül’de uçaklar uçuşa yasak bölgedeki Dünya Ticaret Merkezi’ne saldırdığında, bir slogan beynimize işlendi.

“Hiçbir şey dünkü gibi olmayacak “

Bugün bu operasyonunun tamamen CIA ve Pentagon kaynaklı olduğunu anladık ama sloganı unutmadık.

Çünkü o bize pompalandı.

ATV’de Ali Kırca’nın CNN’yi seyrederek tercüme ettirdiği bilgilerle, bu sloganı çok defa tekrar etti.

Bugün ise gerçekten Hiçbir şey dünkü gibi olmayacak .

Toplum sağlığıyla birlikte ekonomiyi de etkileyen Koronavirüs salgını, etkisini yitirdiğinde dünyayı yeniden şekillendirecek. Bugünlerde karantina ve salgın konuşulsa da perakende dünyasında yeni bir çağ başlayacak.

Karantina kararları, Çin’in kapılarını kapatması, küresel taşımacılığın durması ve sosyal mesafe ekonomiyi hem küçültecek hem de dönüştürecek.

Çin geçtiğimiz 20 yılda dünyada hemen her şeyin lider tedarikçisi oldu. Ancak Koronavirüs sonrası birçok üretici karantina nedeniyle kapandı. Dünyanın büyüme motoru iki aylık bir uykuya daldı. Bu durum birçok kuruma Çin pazarının ne kadar öngörülemez olabileceğini gösterdi ise de Koronavirüs sonrası üretimle ilgili birçok alanda Çin pazarı liderliğini korusa bile bazı yerel alternatiflerine (rakiplerine) karşı güç kaybedeceğine kesin gözle bakılıyor.

Çin’in erken uyandığını söyleyebilirim.

Ülkesinde ortak olduğu fabrikaların tamamını satın aldı, veya tamamen batılı ülkelerin olan bazı fabrikaları “Ölü gömücü tüccar” edasıyla kendi envanterine kattı. TOYOTA’nın fabrikası duruyor. Honda’nın fabrikası şimdi terkedilmiş gibi ama; onu satın alan akıl kısa sürede onu üretime sokacaktır. diye düşünüyorum.

Sadece bu kadar mı Koronavirüs etkisinden henüz kafasını kaldıramamış Avrupa ülkelerinden bile alımlar yapmaya başladı Çin… En çok fabrika satın aldığı ülke İspanya.

Modern şirketlerin övündüğü en önemli eğilim ‘tam zamanında’ ürün politikasıydı. Yani ihtiyaçları karşılamak için mümkün olan en düşük stoğu muhafaza etmekti.  Ancak karantina gibi tedarik zincirindeki olası sorunlar bu sistemi de çökertiyor. Artık kurumlar, belirsizliklere karşı envanterlerini yeniden ayarlayacak ve daha fazla stok tutma eğiliminde olacaklar. Buna rağmen diğer ülkeler  başını kaldırıp durum tespiti yapıncaya kadar Çin hazırlıklarını bitirdi bile.

Bu konuda Avrupa’ya bile örnek gösterilen Türkiye, Koronavirüs ile  mücadele tarafında muhteşem işler başarıyor. Ekonomimiz için de alınmış bir çok karar ve destekler var. Bunlar dün gece de meclis’te yasalaştırıldı

Ama;

Kırılgan ekonomimiz içinde  bu yaraları sarmak kolay olmayacak.

Piyasaya para verecek olan Hükümet bunu bir süre sonra geri çekmesi lazım. Birinci ayda duran ekonomi çarkları 3 ay sürerse ki (Ona göre hazırlık yapılıyor. Ertelemeler bile  3 aylık) bir çok kobi ve küçük esnafın ayakta kalması zor görünüyor. Piyasaya verilen bu paraların enflasyona sebeb olması kaçınılmaz. Enflasyonu indirmek için vargücüyle mücadele eden Türkiye için bir başka yara buradan gelecek.

S&P dün bir açıklama yaptı ve koronavirüs dolayısıyle  dünya ekonomisinin yüzde 12 oranda daralacağının tahmin edildiğini açıkladı. Hatta Meksika ve Hindistan gibi ülkelerde bu çit haneli rakamlara ulaşabileceğini öngördü.

Türkiye için iyi niyetli olmadığını biliyoruz ama  Türkiye yüzde 6 büyüme beklediği bir yılda eksi bir veya ikiler de kalabilirse yine dünyayı şaşırtmış olacağız.

Uluslararası nakliye ve seyahat kısıtlamaları insanlar gibi ürünlerin de bir noktadan diğerine ulaşmasını engelliyor. Bu durum bağlantılı küresel bir ekonomide büyük sıkıntılar yaratabiliyor.

Koronavirüs sonrasında ürünlerin satılacağı ülke içinde üretilmesine dikkat edilmesi bekleniyor.

İftihar ettiğimiz ihracatımızın yüzde 80’nini Avrupa’ya yapan Türk ihracatçısı da çok zorlanacak.

oronavirüs pandemisi son 100 yılın en önemli olayları arasında yerini aldı bile. Bundan sonraki süreçte başta devletler olmak üzere, birçok kamu ve özel kurumun benzer olaylara karşı acil eylem ve alternatif kaynak yönetim planının olması gerekecek.

Yani hiçbir şey dünkü gibi olmayacak.

Rabbim milletimize merhametiyle muamele eylesin.

Ahmet Tezcan

Merhaba Leyla, Yine Ben, Yine Benden; Hem Yaralı Hem Bitkin

Dr. Ömer Aydın

Devlet, Ali Şükrü Bey Cinayeti İle Yüzleşmelidir

Mustafa Cerit

Ceza mı, İkaz mı?

Abdurrahman Pala

Cambazı Değil Gerçekleri Görün!

Ahmet Tekin

İsra ve Zümer Surelerinin Fazileti

Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın

Üniversitede Hırsız Var!